Menu
A+ A A-

Mestscheiding, Gendringen

Varkenshouder André Braam investeerde vorig jaar in een mestscheidingsinstallatie. Hij kon toen nog niet voorspellen dat de installatie dit voorjaar al zo goedfoto1
van pas zou komen. “De afzet van mest verloopt rampzalig. Koeienboeren drukken ons van de markt. Wij moeten als varkenshouders versneld op zoek naar alternatieven om onze varkensmest goed kwijt te kunnen.”


André Braam (53) heeft in het Gelderse Gendringen een gesloten varkensbedrijf. Vorig jaar investeerde de varkenshouder in een mestscheidingsinstallatie van Jovas Agro International. De installatie komt goed van pas nu de mestafzet voor varkenshouders een groot probleem is. Braam poseert op de foto met zijn vader en zijn medewerker Menno Snelting, die op termijn het bedrijf overneemt.

Op het erf van Braam staan twee installaties opgesteld. Links staat de installatie die Braam vorig jaar kocht en nu gebruikt. Rechts staat een uitgebreidere demo-opstelling van Jovas.

Jovas' eigenaar John van Schriek laat zien hoe het proces van mestscheiding in zijn werk gaat. Hij vertelt dat er verschillende manieren zijn om varkensmest te scheiden in een dikke en een dunne fractie. Het uiteindelijke doel is hetzelfde: een dunne fractie overhouden met een laag fosfaatgehalte en een betere verhouding tussen stikstof en fosfaat. Bouwland kan daarmee op maat worden bemest en er kunnen meer kuubs mest per hectare worden uitgereden.
foto2"Hoe verser en homogener de mest, hoe beter deze te scheiden is", vertelt Van Schriek. Op de foto is de 
installatie van Braam te zien. Terwijl de demo-opstelling draait, staat deze installatie stil. Normaliter wordt de mest vanuit de put in deze mestscheider gepompt. Een hellende zeef filtert al een groot deel van de dunne fractie, zonder dat dit energie kost. Vervolgens gaat de dikke fractie door een schroefpers, om stapelbare mest te realiseren. De dunne fractie gaat naar een silo.

De hellende zeef zorgt ervoor dat de dunne fractie zonder kracht te gebruiken wordt gescheiden van de dikke fractie. Volgens Van Schriek komt dat het bezinkingsproces ten goede. "Bij een schroefpers of centrifuge wordt organisch materiaal stuk geperst of geslingerd. Bezinken van dunne fractie na een hellende zeef geeft een veel beter resultaat dan bezinken na een schroefpers."

Het is ook mogelijk om mest te scheiden met enkel een hellende zeef. "Zonder gebruik van een schroefpers dient de dikke fractie afgevoerd te worden als vloeibare mest, met een drogestofgehalte van 14 tot 20 procent", aldus Van Schriek.

Braam laat de gescheiden dunne fractie bezinken in een tijdelijke opslagsilo. Hoe minder vaste delen de mest bevat, hoe beter en sneller het bezinken werkt. Van Schriek: "Met deze methode lukt het om het fosfaatgehalte tot 85 procent te reduceren. Het stikstofgehalte wordt 30 tot 50 procent gereduceerd. Bij het uitrijden v
foto5
an drijfmest is fosfaat de beperkende factor. In de dunne fractie die overblijft na mestscheiden werkt vaak het stikstofgehalte beperkend."
Rechts is de bezinksilo te zien. Braam heeft voldoende opslagcapaciteit. Hij is van plan jaarrond mest te scheiden, zodat hij in het voorjaar – als de vraag groot is – 
afnemers in de regio. Het grootste gedeelte van de mest kan hij kwijt op eigen grond. "Ik heb redelijk wat grond en kan ook mest in de buurt afzetten. Dat was voor mij reden hieraan te beginnen. Anders was het voor mij minder interessant geweest."een grote hoeveelheid dunne mest aan kan bieden aan 

Een tweede methode om de fosfaat- en stikstofgehaltes in de dunne fractie met deze installatie te reduceren en beter op elkaar af te stemmen, is mestscheiden met behulp van een vlokmiddel. Door voorafgaand aan het scheidingsproces een afbreekbaar vlokmiddel (polymeer) te gebruiken, verandert de structuur van de mest. De lijmachtige substantie zorgt ervoor dat vezels samenklonteren. Nadat de mest over de hellende zeef en door de schroefpers is gegaan, is bezinken niet meer nodig.

De demo-installatie is uitgerust met een buizensysteem. Voordat de mest de hellende zeef opgaat, wordt het vlokmiddel hierin aan de mest toegevoegd. Door de lijmende werking van het vlokmiddel klonteren de vezels in het buizensysteem samen en hechten fosfaat. Via diverse doorzichtige buizen in de mestleiding is de werking van het vlokmiddel goed zichtbaar. De demo-installatie kan ook draaien zonder vlokmiddel.

Bovenaan de hellende zeef is goed te zien wat het verschil is tussen het wel of niet gebruiken van vlokmiddel in het buizensysteem. Wanneer in het buizensysteem een vlokmiddel aan de mest wordt toegevoegd, zie je de bovenaan de hellende zeef meteen een dikkere substantie mest ontstaan. De dunne fractie loopt over de samengeklonterde mest heen. Zonder vlokmiddel vindt de schifting pas op de hellende zeef plaats.

Jovas merkt dat er een groeiende interesse is onder varkenshouders voor het scheiden van mest op bedrijfsniveau. André Braam beaamt dat. "De afzet van mest verloopt rampzalig. Koeienboeren drukken ons van de markt. Wij moeten als varkenshouders versneld op zoek naar alternatieven om onze varkensmest goed kwijt te kunnen."
De mestscheidingsinstallatie op het bedrijf van Braam is eenvoudig te bedienen. De installatie stopt automatisch op het moment dat de bak onderaan de hellende zeef vol zit. Een sensor houdt dit in de gaten. Zonder gebruik van een vlokmiddel kan de installatie per uur 20 kuub vleesvarkensmest scheiden. "Wie vlokmiddel wil gebruiken, is gebonden aan het buizensysteem. De capaciteit is dan 3 tot 4 kuub per uur", aldus Van Schriek.

De bedieningskast van de installatie in beeld. Jovas heeft tot dusverre enkele installaties verkocht. De kosten van een mestscheider verschillen per bedrijf, vertelt Van Schriek. "Een eenvoudige installatie is verkrijgbaar vanaf €15.000. Wie geen silo heeft voor het bezinken van mest en met een vlokmiddel wil werken, kan kiezen voor een uitgebreidere installatie. Die kost €50.000 tot €60.000."
De dikke fractie wordt verwarmd en vrijgemaakt van ziektekiemen en gaat als gehygiëniseerde mest op export naar Duitsland. "Het liefst zou ik het proces van hygiëniseren
 ook in eigen beheer doen. Die wens blijft staan voor de toekomst. Helaas ontbreekt het in onze sector momenteel aan liquide middelen", vertelt André Braam.
Export van dikke fractie naar Duitsland is geen probleem. Daar kan het op de kopakkers worden opgeslagen, vertelt Van Schriek. "Export van dunne fractie is wel pr
oblematisch. In Duitsland hebben ze daarvoor simpelweg geen opslagcapaciteit."

Het scheiden van mest op bedrijfsniveau is vooral interessant voor varkenshouders met eigen grond of plaatsingsruimte in de nabije omgeving. Hoe meer varkens er zijn, hoe interessanter het is te investeren in een installatie. Er zijn ook varkenshouders die via de loonwerker gebruikmaken van een mobiele mestscheider. 

foto11    foto10    foto6